Santé Zee: zeewetenschap en gezondheid - AFGELAST | Vlaams Instituut voor de Zee
 

Vlaams Instituut voor de Zee

Platform voor marien onderzoek

Santé Zee: zeewetenschap en gezondheid - AFGELAST

Het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) zet op op zondag 28 november 2021 de deuren van zijn Marien Station Oostende en het onderzoeksschip Simon Stevin wagenwijd open zet. Tijdens deze editie zetten wetenschappers de gezondheid van de oceaan en de link met het menselijke lichaam in de kijker. Volg onze fit-o-meter en ondervind het aan den lijve. Zo ontdek je of zeewier gezond is, welk geluid je onderwater hoort, en of de zee ons gelukkig maakt. Naast interactieve standen kan je lezingen bijwonen en kunnen kinderen aan de slag in een van onze workshops.

De onzekere aanwezigheid van verschillende standhouders en de aanhoudende slechte coronacijfers nopen ons ertoe om alle fysieke activiteiten van het evenement 'Santé Zee' af te gelasten.

Zee en gezondheid gaan hand in hand. Een gezonde oceaan is cruciaal voor onze planeet Aarde. Denk maar aan de opwarming en verzuring van de oceaan door klimaatverandering. Of aan storende geluiden onder water door menselijke activiteiten op zee. Ook heeft de zee een belangrijke invloed op onze eigen gezondheid. Wist je dat de zee een positieve invloed heeft op ons mentaal welzijn? Of dat de typische geur van de zee afkomstig is van algen en mogelijk een remedie vormt tegen heel wat kwaaltjes?

Volg op de het evenement onze fit-o-meter en ondervind deze en veel meer wetenschappelijke weetjes aan den lijve. Op elk van de standen ontdek je een link tussen een lichaamsdeel, de oceaan en de (menselijke) gezondheid. En kinderen kunnen in een workshop met algen hun eigen ‘eetbare water’ maken. Voor het iets oudere publiek hebben we ook nog vier lezingen in de aanbieding. Kortom, voor ieder wat wils!

Wanneer?

Zondag 28 november 2021, doorlopend van 10.00 tot 17.00 uur. Vrije toegang

Waar?

Marien Station Oostende, Slipwaykaai 2, 8400 Oostende

Gemakkelijk te bereiken met de gratis veerboot: Oostende centrum (Visserskaai) - Oosteroever (Maritiem Plein)

Voldoende parkeergelegenheid.

Coronamaatregelen

Gezien de huidige situatie van de COVID-19 pandemie nemen wij - zoals opgelegd door de overheid - de volgende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan:

  • Iedere bezoeker dient een geldig Covid Safe Ticket (CST) voor te leggen op een van onze startlocaties (het Marien Station Oostende, het onderzoeksschip Simon Stevin of De Cierk). Nadat je een geldig CST hebt voorgelegd, ontvang je een polsbandje waarmee je vrije toegang hebt tot alle locaties op het parcours.
  • Er geldt een algemene mondmaskerplicht op het parcous (zowel binnen als buiten) vanaf de leeftijd van 10 jaar.

Programma

Hieronder vind je een greep uit het aanbod aan interactieve standen, workshops, lezingen en andere activiteiten die plaatsvinden in en rond het Marien Station Oostende. Mis ook de kans niet om de sfeer op te snuiven aan boord van het onderzoeksschip. De bemanning geeft je graag uitleg over de werking van het schip en de staalnameapparatuur aan boord. Na een bezoek aan het MSO en de RV Simon Stevin kan je opwarmen met een lekkere beker koffie, thee of warme chocolademelk. Stil de kleine honger met een lekkere vanillewafel. De opbrengst gaat volledig naar 'de zee als goed doel', de VLIZ-filantropiewerking.

Interactieve standen en demo's (een greep uit het aanbod)

  • BREIN - Virtuele kust en lichaamsrespons. Iedereen heeft weleens deugd van een uitstapje naar de kust. Maar hoe kunnen we die mentale en lichamelijke effecten die de zee op ons heeft in kaart brengen? Wetenschappers maken hiervoor gebruik van virtual reality. Treed binnen in ons digital experience lab, zet zelf een VR-bril op en ervaar wat de kust met je doet. Aan de hand van sensoren op het lichaam meten we jouw fysiologische respons.
  • NEUS - Gezonde zeelucht vol (gezonde) bacteriën. Dat zeelucht een specifieke geur heeft heb je ongetwijfeld al eens ondervonden. Het is de zeespray die de lucht aan zee een unieke samenstelling geeft. In die miniscule aerosol druppeltjes in de zeelucht vinden we onder andere bacteriën uit de zee terug. Onderzoekers vermoeden dat deze ons immuunsysteem trainen wanneer we ze inademen. Kom zelf de geur van de zee opsnuiven en leer bij over het ontstaan van de zeespray.
  • OREN - Think inside the box - hoe karteren we de zeebodem? Wetenschappers brengen al deccenia lang de bodem van de zee in kaart. De manier waarop dit gebeurt evolueerde zeer sterk door de tijd. Al spelenderwijs ondervind je hoe de eerste bodemwetenschappers dit aanpakten en hoe de technologie vandaag de mogelijkheden enorm heeft vergroot. Wist je dat geluid vaak wordt ingezet om een beeld te krijgen van de zeebodem? Spits je oren en think inside the box!
  • OGEN - Laat (je) licht schijnen op microplastics. Plastic zwerfvuil is een wereldwijd probleem. Eenmaal in het milieu, verbrokkelt het plastic tot kleinere partikels. Ze belanden in de lucht, water en bodem. En uiteindelijk ook in zee. Maar wat is de oorsprong van microplastics in de Noordzee? Door middel van een fluorescentiemicroscoop kunnen onderzoekers achterhalen met welk type microplastic ze te maken hebben, wat de bron is en hoe ze precies in zee terechtkomen. Maak de detective in je los, onderzoek zelf verschillende soorten microplastics en bepaal de vervuilingsbron.
  • OGEN - Coastsnap: help de wetenschap een handje met 1 klik. CoastSnap is een globaal “Citizen Science”-project dat de burger engageert om mee te werken aan wetenschappelijk onderzoek naar de aangroei en erosie van verschillende stranden. Het project voorziet speciale houders op vaste locaties. Passanten kunnen hun smartphone in de houder plaatsen om een foto van het strand te maken. Onderzoekers gebruiken alle foto’s om de groei van het strand in kaart te brengen. Tijdens de dag van de wetenschap kan je het station in Oostende op een (inter)actieve manier ontdekken. Om 10u45, 13u45 en 15u45 zijn er geleide wandelingen van ongeveer 30 minuten naar de Coastsnap site op het strand van de Oostendse Oosteroever.
  • TONG - Een kleintje met alganaise? Zeewieren en microalgen zijn een gezond en duurzaam antwoord op het wereldvoedselvraagstuk. Alleen worden we worden momenteel als consument nog niet helemaal warm van het idee van dat groene spul op ons bord. Het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) gaat binnen het ValgOrize-project samen met 10 Europese partners op zoek naar lekkere algensoorten waar we smakelijke én nutritionele voedingsproducten mee kunnen maken. Meng zelf micro-algen in een heerlijke, gezonde veganistische mayonaise (veganaise), en proef het resultaat!
  • TONG - Zeewierkweek.  Hype of trend? De tijd is rijp om even stil te staan bij wat wieren zijn en bij welke millenniumdoelstellingen we binnenkort kunnen afvinken door het kweken van zeewier. Zeewier is veel meer dan een voedingsbron voor de mens. Vanwege het eiwitgehalte is het een goede vervanger voor dierlijke voeders. En na fermentatie kan het gebruikt worden als biobrandstof of verwerkt worden tot biologisch afbreekbaar verpakkingsmiddel. De opties zijn legio en de onderzoekers van de Universiteit van Gent tonen je er enkele. Bovendien kan je enkele zeewierproducten proeven!
  • WERVELKOLOM - Biodiversiteit, bron van gezond zeeleven. Net zoals de wervelkolom voor de mens van levensbelang is, vormt het rijke zeeleven de ruggengraat voor een gezonde oceaan. Deelnemers leren de biodiversiteit van de oceaan kennen. Van groot tot klein, micro tot macro, van wateroppervlak tot bodem, van de Noordzee tot de Stille Oceaan. We staan ook stil bij het belang van koraalriffen. Ze vormen een biodiverse onderwaterstad en thuis voor heel wat organismen. Kinderen kunnen creatief meebouwen aan onze eigen koraalkolonie. De stand is opgebouwd rond het Wereldregister voor Mariene Soorten (WoRMS) dat VLIZ huisvest in het kader van LifeWatch.

Planeet Zee kinderworkshop ' Eetbaar water'

Ben je tussen 9 en 14 jaar oud en durf je het aan om iets nieuws te proeven? Dan heb je misschien zin om met ons eetbaar water te maken. “Water is toch drinken?” horen we je al denken. Wel, wij verpakken dat water in een vliesje van wier waardoor je het kan opeten. We maken van water dus een lekker hapje zee. En dat hoeft natuurlijk geen water te zijn, wie weet kunnen we ook ander drankjes verpakken. De workshop duurt anderhalf uur en gaat door om 10u30 en om 14u30. De workshop is gratis, maar inschrijven is vereist. Let op: de plaatsen zijn beperkt.

Place to be: De Cierk - Fish Food and Meet Market, Maritiem Plein 10, 8400 Oostende

Ik schrijf me in voor de (gratis) workshop

Escape Room: Windturbinepark ontraadseld?! (VOLZET)

Door een computercrash is ingenieur Tuur Bine zijn revolutionaire ontwerp voor een nieuwe, ultramoderne windturbine kwijtgeraakt. Uit pure wanhoop is hij krankzinnig geworden. Gelukkig zit er nog een kopie in de kluis van zijn kantoor. De kluis kan enkel geopend worden door de raadsels op te lossen en de verstopte codes te kraken. Slaag jij erin de code binnen het uur te kraken en het ontwerp terug te vinden? De escape room bevat allerlei elementen die te maken hebben met de bouw van een offshore windturbinepark. Verschillende wetenschappelijke principes komen via raadsels en opdrachten aan bod. Door Horizon Educatief.

De escape room duurt 1 uur. Je kan komen spelen om 10u, 11u30, 13u, 14u30 en 16u. De minimumleeftijd is 10 jaar, tenzij het een gezin betreft, dan kan je vanaf 8 jaar deelnemen. Maximaal 6 deelnemers per tijdslot. De escape rome is gratis, maar inschrijven is vereist.

Place to be: De Cierk - Fish Food and Meet Market, Maritiem Plein 10, 8400 Oostende

Schrijf je hier in voor de (gratis) escape room

Lezingen

In een reeks van lezingen (30 min) focussen vier experten op een aspect van gezondheid en de oceaan: van klimaatverandering en zeewierkweek tot 18de eeuwse quarantainepolitiek en duurzame visconsumptie.

Gezien de huidige coronasituatie is het aantal deelnemers in de lezingenruimte gelimiteerd. Inschrijven is niet mogelijk, we werken volgens het first come first serve principe. Let wel: u dient een geldig Covid Safe Ticket (CST) te kunnen voorleggen en het dragen van een mondmasker is verplicht vanaf de leeftijd van 10 jaar.

Place to be: De Cierk - Fish Food and Meet Market, Maritiem Plein 10, 8400 Oostende

  • 11:30 - 12:00 De vroegmoderne lockdown: quarantaine aan zee in de achttiende eeuw - Stan Pannier (VLIZ)

Twee jaar geleden dook covid-19 voor het eerst op in steden met een luchthaven. Ook in vroegere tijden verspreidden epidemieën zich vaak via internationaal verkeer. Alleen: toen reisden mensen en goederen vooral via de zee. Het waren dus steevast havensteden als Oostende die vooropgingen in de strijd tegen besmetting. Welke maatregelen namen gezagsdragers tijdens de achttiende eeuw om ziekten als de pest buiten de deur te houden? Slaagden ze in hun opzet? En tot welke spanningen en protesten leidden de beslissingen van dat vroegmoderne Overlegcomité?

  • 14:00 - 14:30 Bewust kiezen voor duurzame vis: welke vragen stel je daarvoor aan de visboer? - Dr. Nancy Fockedey (VLIZ)

De oceaan blijkt niet onuitputtelijk. Visbestanden en kwetsbare mariene ecosystemen staan wereldwijd onder druk door onze steeds groter wordende vraag naar vis en zeevruchten. Toch is het niet overal kommer en kwel. Een goed visserijbeheer kan heel wat bewerkstelligen en de neerwaartse trends omkeren. En sommige visserijen en kwekerijen doen echt wel hun best om hun impact te reduceren. Maar hoe haal je er die uit in de viswinkel? Welke vragen moet je aan de visboer stellen om bewust voor de meer duurzame visserij- en aquacultuurproducten te kiezen?

  • 15:00 - 15:30 Zeewier langs de Belgische kust, relatief onbekend maar wel bemind - Prof. dr. Olivier De Clerck & Loes Vandecasteele (UGent)

Zeewier wordt meer en meer naar voor geschoven als een van de mogelijke oplossingen voor het klimaatvraagstuk. De teelt van zeewier legt immers geen beslag op landbouwgrond, is niet afhankelijk van meststoffen en het beschikbare oppervlak voor zeewierteelt op zee is quasi onbeperkt. Maar zeewier is vooral onbekend in Vlaanderen. In deze presentatie kom je meer te weten over zeewier diversiteit, gebruik en toepassingen. En of zeewier een realistische oplossing voor het klimaatvraagstuk …?

  • 16:00 - 16:30 Oceaan in een veranderd klimaat. Sputterende motor of blijvende bondgenoot? - Dr. Jan Seys (VLIZ)

De oceaan is de airco van onze planeet. Door een vierde van alle door de mens uitgestoten CO2 en meer dan 90 van de overtollige warmte te absorberen, behoedt ze ons van nog snellere ontsporing van het klimaatvraagstuk. Maar hoe lang kan ze dit nog en in welke mate ondervindt ze vandaag al de effecten van de opwarming en het surplus aan koolzuurgas? Met andere woorden: hoe gezond zijn de wereldzeeën nog en wat staat er op het spel?

Volg ons op Facebook en Instagram en beleef het evenement!